De\u011ferler, sadakat, yard\u0131mseverlik, hakkaniyet, g\u00fcvenilirlik, d\u00fcr\u00fcstl\u00fck, sorumluluk, b\u00fct\u00fcnl\u00fck, yeterlik, tutarl\u0131k ve a\u00e7\u0131kl\u0131k gibi istenen davran\u0131\u015flar\u0131 ifade eden genel standart ve prensiplerdir.<\/p>\n\n\n\n
Lawrance \u00b4a g\u00f6re de\u011fer, bazen a\u00e7\u0131k, bazen g\u00f6receli olarak tan\u0131mlanan, bireyin ki\u015fili\u011fini, bireyin d\u00e2hil oldu\u011fu grubun karakteristik \u00f6zelliklerini, alternatifler aras\u0131ndan se\u00e7im yapmas\u0131n\u0131 etkileyen ve hareketlerin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 belirleyen isteklerle ili\u015fkilidir. De\u011ferler davran\u0131\u015flar\u0131m\u0131za rehberlik yaparlar, eylemlerimizi, yarg\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131, anl\u0131k hedeflerimizi daha \u00fcst hedeflere ta\u015f\u0131yarak nas\u0131l olmam\u0131z, nas\u0131l davranmam\u0131z hakk\u0131nda bizi y\u00f6nlendirir.<\/p>\n\n\n\n
k\u0131saca; neyin ve hangi davran\u0131\u015f\u0131n nas\u0131l olursa iyi, g\u00fczel, do\u011fru ve kutsal oldu\u011funa ve nas\u0131l davran\u0131lmazsa da b\u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131na dair inan\u00e7 ve kabullerimiz olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131r. De\u011ferler, bireyin toplum ve \u00f6rg\u00fct i\u00e7erisindeki davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 etkiler ve y\u00f6nlendirir. Fakat bireyin davran\u0131\u015flar\u0131 tek bir de\u011ferin sonucu de\u011fil, bazen bir\u00e7ok de\u011ferin etkisinin bir sonucudur.<\/p>\n\n\n\n
G\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc gibi de\u011ferler farkl\u0131 yorumlarla tan\u0131mlanabilmektedir. \u0130lgili de\u011fer tan\u0131mlar\u0131 incelendi\u011finde de\u011ferler ile ilgili \u015funlar s\u00f6ylenebilmektedir:<\/p>\n\n\n\n
De\u011ferlerin anlayabilmek i\u00e7in \u00f6zelliklerinin bilinmesi gerekir. De\u011ferlerin \u00f6zellikleri s\u00f6yle s\u0131ralanabilir:<\/p>\n\n\n\n
De\u011ferler inan\u00e7lard\u0131r. Tamam\u0131yla nesnel, duygulardan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f fikir niteli\u011fi ta\u0122\u0131mazlar. Etkinlik kazand\u0131klar\u0131nda duygularla i\u00e7 i\u00e7e ge\u00e7erler.<\/p>\n\n\n\n
De\u011ferler, bireyin ama\u00e7lar\u0131 (e\u015fitlik gibi) ve bu ama\u00e7lara ula\u015fmada ara\u00e7 g\u00f6revi g\u00f6ren davran\u0131\u015f bi\u00e7imleriyle (hak bilirlik, yard\u0131mseverlik) ili\u015fkilidirler.<\/p>\n\n\n\n
De\u011ferler, \u015fahsi hareket ve durumlar\u0131n \u00fczerindedir. \u00d6rne\u011fin, itaatk\u00e2rl\u0131k, evde, i\u015fte, okulda ve tan\u0131d\u0131\u011f\u0131m\u0131z tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ki\u015filerle olan ili\u015fkilerimizin t\u00fcm\u00fcnde ge\u00e7erlidir.<\/p>\n\n\n\n
De\u011ferler, davran\u0131\u015flar\u0131n, insanlar\u0131n ve olaylar\u0131n se\u00e7ilmesini ya da de\u011fi\u015fimini y\u00f6nlendiren standartlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
De\u011ferler ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 \u00f6neme g\u00f6re s\u0131ralan\u0131rlar. Bu s\u0131ralama de\u011fer \u00f6nceliklerini belirleyen bir sistem olu\u015fturur. K\u00fclt\u00fcrler ve bireyler sergiledikleri de\u011fer \u00f6nceliklerine g\u00f6re tan\u0131n\u0131r ve muamele g\u00f6r\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n
De\u011ferler de\u011fi\u015fime a\u00e7\u0131k yap\u0131lard\u0131r. Zamanla etkile\u015fim ve ortaya \u00e7\u0131kan yeni ihtiya\u00e7lara g\u00f6re de\u011fer \u00f6nceliklerinde de\u011fi\u015fiklikler olabilir.<\/p>\n\n\n\n
De\u011ferler, ba\u011fl\u0131 olduklar\u0131 k\u00fclt\u00fcrlere g\u00f6re de\u011fi\u015fir ve bir k\u00fclt\u00fcr\u00fcn i\u00e7inde dahi ayr\u0131l\u0131k g\u00f6sterebilirler. Farkl\u0131 toplumlar ayn\u0131 de\u011fere sahip olabilir ama o de\u011fere verdikleri \u00f6nemin derecesi farkl\u0131 olabilir. De\u011ferler sayesinde birey, di\u011fer insanlar ile etkili ileti\u015fime ge\u00e7ebilir ve sosyal konumunun belirlenmesi i\u00e7in uygun bir zemin haz\u0131rlayabilir.<\/p>\n\n\n\n
Uygulanmakta olan \u0130lk\u00f6\u011fretim Program\u0131nda (ttkb.MEB.gov.tr); de\u011ferlerin \u00f6zellikleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralanm\u0131\u015ft\u0131r:<\/p>\n\n\n\n