- Katılım
- 20 Ara 2023
- Mesajlar
- 672
- Tepkime puanı
- 13
Kültürel Devrimin Temeli: 1353 Sayılı Türk Harflerinin Kabulü ve Tatbiki Hakkında Kanun
Değerli EğitimWeb üyeleri ve tarih meraklıları,
Türkiye Cumhuriyeti'nin modernleşme yolundaki en büyük adımlarından biri olan "Harf Devrimi", 1 Kasım 1928 tarihinde kabul edilen 1353 sayılı kanunla hayata geçmiştir. Bu kanunla birlikte, yüzyıllardır kullanılan Arap harflerinin yerine, Türkçenin ses yapısına uygun Latin esaslı Türk harfleri kabul edilmiştir.
Okuma-yazma oranını hızla artıran bu tarihi kanunun uygulama safhalarını ve önemli maddelerini sizler için derledik:
1. Yeni Alfabenin Kabulü (Madde 1)
Türkçeyi yazmak için kullanılan Arap harfleri terk edilerek, kanuna ekli cetvelde (alfabede) gösterilen Latin esaslı "Türk Harfleri" yasal alfabe olarak kabul edilmiştir.
2. Devlet Muamelatında Geçiş Süreçleri (Madde 3-6)
Kanun, günlük hayatın aksamaması için kademeli bir geçiş öngörmüştür:
3. Eğitimde Yeni Dönem (Madde 9)
Eğitim sistemindeki dönüşüm en kesin dille bu maddede belirtilmiştir: "Bütün mekteplerin Türkçe yapılan tedrisatında Türk harfleri kullanılır. Eski harflerle matbu kitaplarla tedrisat icrası yasaktır." Bu madde, Millet Mektepleri'nin açılmasına ve topyekün bir eğitim seferberliğine zemin hazırlamıştır.
----------------------------------------------------
*** SORULAN SORULAR (S.S.S.)
Soru 1: Harf Devrimi ne zaman yapıldı?
Cevap: Kanun 1 Kasım 1928'de TBMM'de kabul edilmiş, 3 Kasım 1928'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Soru 2: Eski harflerle yazılan paralar ve senetler o dönemde geçersiz mi sayıldı?
Cevap: Hayır. Kanunun 7. maddesine göre para, hisse senedi, bono, tahvil ve pullar yenileriyle değiştirilmedikleri müddetçe muteber (geçerli) kabul edilmiştir.
Soru 3: Halkın eski harflerle dilekçe verme hakkı ne zaman sona erdi?
Cevap: Vatandaşların devlet dairelerine Arap harfleriyle yazdıkları müracaatların kabulü 1 Haziran 1929 tarihine kadar devam etmiştir.
Soru 4: Şirketler ve bankalar için geçiş süreci nasıldı?
Cevap: Bankalar ve cemiyetlerin Türkçe tüm işlemlerinde Türk harflerine geçişi için son tarih 1 Ocak 1929 olarak belirlenmiştir.
Soru 5: Kanunla kabul edilen alfabede günümüzden fark var mıydı?
Cevap: Kanuna ekli cetvelde bugün kullandığımız 29 harf aynı şekilleriyle (büyük ve küçük matbaa/yazı harfleri olarak) yer almaktadır.
----------------------------------------------------
Değerli eğitimciler; Harf Devrimi'nin üzerinden geçen yaklaşık bir asırlık sürede Türkçenin gelişimi ve okuryazarlık oranındaki devasa artış hakkında ne düşünüyorsunuz? Bu devrimin eğitim tarihimizdeki yeri konusundaki görüşlerinizi bekliyoruz.
EğitimWeb Yönetimi
Değerli EğitimWeb üyeleri ve tarih meraklıları,
Türkiye Cumhuriyeti'nin modernleşme yolundaki en büyük adımlarından biri olan "Harf Devrimi", 1 Kasım 1928 tarihinde kabul edilen 1353 sayılı kanunla hayata geçmiştir. Bu kanunla birlikte, yüzyıllardır kullanılan Arap harflerinin yerine, Türkçenin ses yapısına uygun Latin esaslı Türk harfleri kabul edilmiştir.
Okuma-yazma oranını hızla artıran bu tarihi kanunun uygulama safhalarını ve önemli maddelerini sizler için derledik:
1. Yeni Alfabenin Kabulü (Madde 1)
Türkçeyi yazmak için kullanılan Arap harfleri terk edilerek, kanuna ekli cetvelde (alfabede) gösterilen Latin esaslı "Türk Harfleri" yasal alfabe olarak kabul edilmiştir.
2. Devlet Muamelatında Geçiş Süreçleri (Madde 3-6)
Kanun, günlük hayatın aksamaması için kademeli bir geçiş öngörmüştür:
- Devlet Daireleri: 1 Ocak 1929 tarihinden itibaren tüm devlet işlerinde Türk harflerinin kullanımı zorunlu hale gelmiştir.
- Resmi Belgeler: Tapu kayıtları, nüfus cüzdanları ve askeri cüzdanların Haziran 1929'dan itibaren tamamen yeni harflerle yazılması şart koşulmuştur.
- Süreli Yayınlar: Gazete, mecmua ve ilanların Aralık 1928 başından itibaren Türk harfleriyle basılması mecburiyeti getirilmiştir.
3. Eğitimde Yeni Dönem (Madde 9)
Eğitim sistemindeki dönüşüm en kesin dille bu maddede belirtilmiştir: "Bütün mekteplerin Türkçe yapılan tedrisatında Türk harfleri kullanılır. Eski harflerle matbu kitaplarla tedrisat icrası yasaktır." Bu madde, Millet Mektepleri'nin açılmasına ve topyekün bir eğitim seferberliğine zemin hazırlamıştır.
----------------------------------------------------
*** SORULAN SORULAR (S.S.S.)Soru 1: Harf Devrimi ne zaman yapıldı?
Cevap: Kanun 1 Kasım 1928'de TBMM'de kabul edilmiş, 3 Kasım 1928'de Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Soru 2: Eski harflerle yazılan paralar ve senetler o dönemde geçersiz mi sayıldı?
Cevap: Hayır. Kanunun 7. maddesine göre para, hisse senedi, bono, tahvil ve pullar yenileriyle değiştirilmedikleri müddetçe muteber (geçerli) kabul edilmiştir.
Soru 3: Halkın eski harflerle dilekçe verme hakkı ne zaman sona erdi?
Cevap: Vatandaşların devlet dairelerine Arap harfleriyle yazdıkları müracaatların kabulü 1 Haziran 1929 tarihine kadar devam etmiştir.
Soru 4: Şirketler ve bankalar için geçiş süreci nasıldı?
Cevap: Bankalar ve cemiyetlerin Türkçe tüm işlemlerinde Türk harflerine geçişi için son tarih 1 Ocak 1929 olarak belirlenmiştir.
Soru 5: Kanunla kabul edilen alfabede günümüzden fark var mıydı?
Cevap: Kanuna ekli cetvelde bugün kullandığımız 29 harf aynı şekilleriyle (büyük ve küçük matbaa/yazı harfleri olarak) yer almaktadır.
----------------------------------------------------
Değerli eğitimciler; Harf Devrimi'nin üzerinden geçen yaklaşık bir asırlık sürede Türkçenin gelişimi ve okuryazarlık oranındaki devasa artış hakkında ne düşünüyorsunuz? Bu devrimin eğitim tarihimizdeki yeri konusundaki görüşlerinizi bekliyoruz.EğitimWeb Yönetimi
