2026 Asma Fidanı Ve Üretim Materyali Yönetmeliği: Bağcılıkta Yeni Sertifikasyon Ve Pazarlama Şartları

2026 Asma Fidanı ve Üretim Materyali Yönetmeliği Yayımlandı: Bağcılar ve Fidan Üreticileri İçin Yeni Dönem!

Değerli Tarım Web üyeleri, bağcılık sektörü profesyonelleri ve fidan üreticilerimiz;

Tarım ve Orman Bakanlığı, ülkemizin en önemli tarımsal kollarından biri olan bağcılık sektöründe kaliteyi, hastalıklardan korunmayı ve izlenebilirliği artırmak amacıyla hazırlanan "Asma Fidanı ve Üretim Materyali Sertifikasyonu ile Pazarlaması Yönetmeliği"ni 28 Nisan 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlayarak yürürlüğe koydu. (Böylece 2009 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kalkmış oldu.)

Yeni bağ tesis edecek üreticileri ve asma fidanı/çeliği yetiştiren işletmeleri doğrudan ilgilendiren bu yeni mevzuattaki asgari standartları, etiketleme zorunluluklarını ve pazarlama kurallarını sizler için madde madde özetledik.

---

1. Kimler Asma Fidanı Üretebilir ve Satabilir?​

Asma fidanı üretimi ve satışı tamamen kayıt ve güvence altına alınıyor:

• Üretim İzni: Sertifikasyon sistemi içerisinde veya standart asma fidanı üretecek işletmelerin, kesinlikle Bakanlık onaylı "Fidan Üretici Belgesine" sahip olması gerekmektedir.
• Kayıtlı Çeşit Şartı: Üretilecek çeşidin mutlaka "Meyve ve Asma Çeşit Listesi"nde kayıtlı olması zorunludur.
• Satış ve Pazarlama: Asma fidanları ve üretim materyalleri SADECE yetkilendirilmiş fidan üreticileri veya tohumluk bayileri tarafından satılabilir. Etiketsiz veya belgesiz fidan/çelik satışına kesinlikle izin verilmeyecektir.

2. Fidan Sınıfları, Etiket Renkleri ve "Karekod" Zorunluluğu​

Bağ kurarken alacağınız fidanın üzerinde yer alan etiketlerin rengi, o fidanın kalite ve üretim kademesini belirler:

• Beyaz Üzeri Mor Kuşaklı Etiket: Ön Temel Üretimler (Araştırma kuruluşlarının ıslahçı materyalleri)
• Beyaz Etiket: Temel Üretimler
• Mavi Etiket: Sertifikalı Üretimler (Hastalıklardan ari, verimi onaylı ve üreticilere en çok tavsiye edilen fidanlar)
• Sarı Etiket: Standart Üretimler (Menşei belgesi olmayan ancak ismine doğruluğu garanti edilen fidanlar)

Önemli Yenilik: Artık tüm fidan etiketlerinde sertifika bilgilerini barındıran KAREKOD bulunması zorunludur. Üreticilerin bu sisteme geçiş yapabilmesi için yönetmeliğin yayımından itibaren 2 yıllık bir geçiş süresi tanınmıştır.

3. Asma Fidanlarında Olması Gereken Asgari Fiziksel Standartlar (Madde 10)​

Bir asma fidanının veya üretim materyalinin sertifika alabilmesi için taşıması gereken fiziksel şartlar net bir şekilde belirlenmiştir:

• Genel Görünüm: Fidanlarda güneş yanıklığı, donma, kuruma belirtileri ve aşı yerinde aşırı şişkinlik veya tırnak kalıntısı kesinlikle olmamalıdır.
• Aşılı Fidanlar: Anaç ile aşı kalemi birbirine yakın kalınlıkta olmalı, çok iyi kaynaşmış olmalı ve anaçtan sürmüş (yabani) sürgün bulunmamalıdır.
• Açık Köklü ve Aşısız Fidanlar: Anaç çeliği (veya aşılı ise anaç+aşı kalemi toplamı) en az 35 cm uzunluğunda olmalıdır. Gövde çapı en az 0,8 cm olmalı, dipte iyi gelişmiş en az iki ana kök bulunmalı ve sürgünün dip kısmındaki en az 10 cm'lik bölüm odunlaşmış (pişkinleşmiş) olmalıdır.
• Tüplü Fidanlar: Yeterince köklenmiş olmalı ve anaç/aşıdan süren sürgün en az 20 cm uzunluğunda olmalıdır.

4. Beyanname, Kontrol ve Sertifika Geçerlilik Süreleri​

• Beyanname Verme: Standart üretim materyalleri ve tüm asma fidanı üretim parselleri için üreticiler, 1 Ocak - 31 Mayıs tarihleri arasında ilgili Başvuru Kuruluşuna (İl Müdürlüklerine) beyanname vermek zorundadır.
• Sertifika Geçerliliği: Düzenlenen sertifika ve etiketler, beyanname yılını takip eden yılın sonuna kadar geçerlidir. Eğer fidanlar bu sürede satılamazsa, 1 Ocak - 31 Mayıs tarihleri arasında tekrar başvurularak hastalık/zararlı taşımadığını ve standartları koruduğunu kanıtlayan "Bitki Muayene Raporu" alınmalıdır.

Yeni bağ tesis edecek tüm üreticilerimize, fidan alımlarında mutlaka mavi (sertifikalı) veya sarı (standart) etiketleri kontrol etmelerini ve bitki pasaportu ile kayıt altına alınmış ürünleri tercih etmelerini önemle hatırlatır, bereketli bir üretim sezonu dileriz.