- Katılım
- 20 Ara 2023
- Mesajlar
- 829
- Tepkime puanı
- 13
2026 Gemi Geri Dönüşüm (Söküm) Tesisleri Yönetmeliği Yayımlandı: Çevre ve Güvenlik Kuralları Sil Baştan!
Değerli denizcilik ve çevre profesyonelleri, tersane işletmecileri;
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanan "Gemi Geri Dönüşüm Tesislerinin Yetkilendirilmesi Hakkında Yönetmelik", 22 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme ile 2004 yılından bu yana uygulanan eski "Gemi Söküm Yönetmeliği" tamamen yürürlükten kaldırıldı.
Yeni yönetmelik, "Hong Kong Uluslararası Sözleşmesi" standartlarını Türkiye'ye entegre ederken; tesislerin fiziki altyapısından atık yönetimine, izinsiz söküm cezalarından kamera kayıt zorunluluklarına kadar çok ciddi ve ağır yaptırımlar getiriyor. İşte öne çıkan detaylar:
Gemi sökümü (geri dönüşümü) yapacak tüm tesisler, İnceleme, Tespit ve Denetim Komisyonu (İTDK) tarafından sahada bizzat denetlenecek.
Bir gemi tesise yanaştırılıp sökülmeye başlanmadan önce, o gemiye özel (içindeki yakıt, atık ve asbest durumu gibi) bir Gemi Geri Dönüşüm Planı (SRP) hazırlanacak ve Bakanlık ile Çevre Bakanlığı'nın onayına sunulacak. Bu plan onaylanmadan gemiye tek bir kaynak (şaloma) bile vurulamayacak!
Yeni yönetmelikte cezalar adeta can yakacak seviyeye çıkarıldı:
Denizcilik ve Çevre Sektörüne Sorularımız
Gemi söküm sektörü (Özellikle Aliağa bölgesi), yıllardır çevre ve işçi sağlığı açısından ulusal ve uluslararası basının gündemindeydi. Bu yeni yönetmelik "Hong Kong Sözleşmesi" ile tam uyum vadediyor.
Yeni Gemi Geri Dönüşüm Yönetmeliğinin getirdiği standartlar, cezalar ve sektörümüze (Aliağa vb.) yansımaları hakkındaki görüşlerinizi yorumlarda bizimle paylaşabilirsiniz!
Değerli denizcilik ve çevre profesyonelleri, tersane işletmecileri;
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından ortaklaşa hazırlanan "Gemi Geri Dönüşüm Tesislerinin Yetkilendirilmesi Hakkında Yönetmelik", 22 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu düzenleme ile 2004 yılından bu yana uygulanan eski "Gemi Söküm Yönetmeliği" tamamen yürürlükten kaldırıldı.
Yeni yönetmelik, "Hong Kong Uluslararası Sözleşmesi" standartlarını Türkiye'ye entegre ederken; tesislerin fiziki altyapısından atık yönetimine, izinsiz söküm cezalarından kamera kayıt zorunluluklarına kadar çok ciddi ve ağır yaptırımlar getiriyor. İşte öne çıkan detaylar:
1. Tesislere "Gemi Geri Dönüşüm Yetki Belgesi" Şartı (Madde 8 ve 9)
Gemi sökümü (geri dönüşümü) yapacak tüm tesisler, İnceleme, Tespit ve Denetim Komisyonu (İTDK) tarafından sahada bizzat denetlenecek.
- Çevre ve güvenlik standartlarını (Özellikle tehlikeli atık ve asbest yönetimi) karşılayan tesislere en fazla 5 yıl geçerli "Gemi Geri Dönüşüm Yetki Belgesi" verilecek.
- Şirket hisselerinin %50'sinden fazlasının devredilmesi veya tesis alanında %20'lik bir değişiklik yapılması durumunda bu belge otomatik olarak iptal edilecek.
2. Söküm Öncesi "Gemi Geri Dönüşüm Planı (SRP)" Onayı (Madde 5)
Bir gemi tesise yanaştırılıp sökülmeye başlanmadan önce, o gemiye özel (içindeki yakıt, atık ve asbest durumu gibi) bir Gemi Geri Dönüşüm Planı (SRP) hazırlanacak ve Bakanlık ile Çevre Bakanlığı'nın onayına sunulacak. Bu plan onaylanmadan gemiye tek bir kaynak (şaloma) bile vurulamayacak!
3. Sıkı Güvenlik ve Kamera Zorunluluğu (Madde 11)
- Tesisler, giren-çıkan her personeli anlık olarak (içeride kaç kişi var) takip edebilecek bir altyapı kurmak zorunda.
- Tesisin tamamı ve çalışma alanları kapalı devre güvenlik kameralarıyla izlenecek. Bu kayıtlar en az 2 ay (veya gemi sökülene kadar) saklanmak zorunda.
4. Kirliliğe Sıfır Tolerans (Madde 12 ve 13)
- Hiçbir sıvı atık (yağ, yakıt vb.) veya tehlikeli madde denizle veya çıplak toprakla temas etmeyecek. Söküm işlemleri, altı tamamen sızdırmaz zemin kaplı alanlarda yapılacak.
- Tesisler, deniz suyunu, deniz tabanını (sediman) ve deniz canlılarını her yıl analiz ettirerek, söküm işlemlerinin çevreye bir zarar verip vermediğini Çevre Bakanlığı'na raporlayacak.
5. Çok Ağır İdari Para Cezaları ve İş Durdurma (Madde 22)
Yeni yönetmelikte cezalar adeta can yakacak seviyeye çıkarıldı:
- İzinsiz (Belgesiz) Yerinde Söküm Yapanlara: 1 Milyon TL! (Ayrıca çalışan işçi başına da 100 Bin TL, Gemi Donatanına 1 Milyon TL ve arsa sahibine 1 Milyon TL ayrı ayrı ceza kesilecek).
- İzinsiz İşe Başlama: Bakanlığa bildirim yapmadan söküme başlayan tesise 500.000 TL.
- Durdurulan İşte Gizlice Çalışma: Bakanlık tarafından mühürlenip durdurulan bir gemide izinsiz çalışma yaptıran tesise 1 Milyon TL!
- Denetimden Kaçma/Belge Saklama: İTDK komisyonuna bilgi vermeyen veya zorluk çıkaran tesislere 500.000 TL ceza.
Denizcilik ve Çevre Sektörüne Sorularımız
Gemi söküm sektörü (Özellikle Aliağa bölgesi), yıllardır çevre ve işçi sağlığı açısından ulusal ve uluslararası basının gündemindeydi. Bu yeni yönetmelik "Hong Kong Sözleşmesi" ile tam uyum vadediyor.
- Milyon TL'leri bulan idari para cezalarının ve işçilere varıncaya kadar kesilen cezaların "kaçak/merdiven altı sökümü" bitireceğine inanıyor musunuz?
- Her yıl deniz suyundan ve canlılardan numune alınarak tesisin çevreye etkisinin ölçülecek olması, söküm tesislerinin çevre bilincini artırır mı?
- Söküme başlamadan önce "Gemi Geri Dönüşüm Planı (SRP)" onayı beklenmesi, bürokratik olarak söküm süreçlerini ne kadar yavaşlatır?
Yeni Gemi Geri Dönüşüm Yönetmeliğinin getirdiği standartlar, cezalar ve sektörümüze (Aliağa vb.) yansımaları hakkındaki görüşlerinizi yorumlarda bizimle paylaşabilirsiniz!
