- Katılım
- 20 Ara 2023
- Mesajlar
- 776
- Tepkime puanı
- 13
İşyerinde Kreş ve Emzirme Odası Açma Zorunluluğu: Hangi İşverenler Kapsamda?
Değerli Eğitim Web üyeleri ve İnsan Kaynakları profesyonelleri;
Çalışan annelerin iş hayatında karşılaştığı en büyük zorluklardan biri olan çocuk bakımı, mevzuatımızda işverenlere getirilen ciddi yükümlülüklerle güvence altına alınmıştır. Birçok çalışan hakkını tam olarak bilmediği için, işverenler ise yasal prosedürlere hâkim olmadığı için bu konu sıkça uyuşmazlıklara sahne olmaktadır.
Çalışma hayatını düzenleyen mevzuata ve Okul Öncesi Eğitim Kurumlarının Eğitim ve İşleyiş Esasları Hakkında Tüzük hükümlerine göre; işyerlerinde kreş, anaokulu ve emzirme odası açılmasının yasal sınırlarını, personel şartlarını ve güncel uygulamaları bu dev rehberde bir araya getirdik.
İş Kanunu mevzuatına göre, kadın çalışan sayısına bağlı olarak işverenlerin kademeli yükümlülükleri bulunmaktadır:
Önemli Detay: Yurt (Kreş) açma yükümlülüğü doğan bir işveren, 36-72 aylık çocukların eğitimi için aynı zamanda bir Anaokulu da açmak zorundadır.
Tüzük, işyerinde kurulacak çocuk bakım alanlarını net bir şekilde sınıflandırmıştır:
İşveren, "Odayı tahsis ettim, birini de başına koydum" diyerek yasal sorumluluktan kurtulamaz. Kurumda çalışacak personelin 657 Sayılı Kanundaki genel memuriyet şartlarının yanı sıra şu niteliklere sahip olması şarttır:
A. Yönetici Şartları:
B. Öğretmen ve Sağlık Personeli:
Anaokulu sınıflarında görev alacak kişilerin kesinlikle çocuk gelişimi veya okul öncesi mezunu olup pedagojik formasyona sahip olması gerekir. Ayrıca çocukların periyodik muayenesi ve salgın takibi için doktor ve hemşire görevlendirilmesi zorunludur.
Tüzüğün 9. Maddesi işverenlere bir kolaylık sağlamaktadır. Maliyetleri düşürmek veya alan yetersizliğini aşmak isteyen birden fazla işveren, bir araya gelerek ortaklaşa kreş veya anaokulu açabilir. Ortak açılan kurumlarda işverenler veya vekilleri ayda en az bir kez toplanarak durum değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Ayrıca işverenler, bu yükümlülüklerini Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel kreşlerle hizmet satın alma (anlaşma) yoluyla da yerine getirebilmektedir.
Söz konusu Tüzük eski 1475 sayılı İş Kanunu döneminde çıkarılmış olsa da, günümüzde yürürlükte olan 4857 Sayılı İş Kanunu ve bağlı yönetmeliklerinde de aynı yükümlülükler (150 kadın işçi şartı vb.) aynen korunmaktadır.
Eğitim faaliyetlerinin içeriği tamamen Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) müfredatına göre yürütülmeli ve denetimler MEB müfettişleri tarafından yapılmalıdır. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen işverenlere, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından her yıl güncellenen yüksek tutarlarda idari para cezaları uygulanmaktadır. Ayrıca çalışan anne, kreş hakkı sağlanmadığı için haklı fesih ile kıdem tazminatını alarak işten ayrılma hakkına sahip olabilmektedir.
Sizin İşyerinizde Durum Nasıl?
Haklarınızı ve yaşadığınız tecrübeleri yorumlarda paylaşarak diğer çalışan annelere rehber olabilirsiniz. Sorularınızı aşağıya bırakın, birlikte değerlendirelim!
Değerli Eğitim Web üyeleri ve İnsan Kaynakları profesyonelleri;
Çalışan annelerin iş hayatında karşılaştığı en büyük zorluklardan biri olan çocuk bakımı, mevzuatımızda işverenlere getirilen ciddi yükümlülüklerle güvence altına alınmıştır. Birçok çalışan hakkını tam olarak bilmediği için, işverenler ise yasal prosedürlere hâkim olmadığı için bu konu sıkça uyuşmazlıklara sahne olmaktadır.
Çalışma hayatını düzenleyen mevzuata ve Okul Öncesi Eğitim Kurumlarının Eğitim ve İşleyiş Esasları Hakkında Tüzük hükümlerine göre; işyerlerinde kreş, anaokulu ve emzirme odası açılmasının yasal sınırlarını, personel şartlarını ve güncel uygulamaları bu dev rehberde bir araya getirdik.
1. Yasal Zorunluluk: Hangi İşyerleri Kreş Açmak Zorunda?
İş Kanunu mevzuatına göre, kadın çalışan sayısına bağlı olarak işverenlerin kademeli yükümlülükleri bulunmaktadır:
- 100 - 150 Kadın Çalışan Varsa (Emzirme Odası): Yaşları ve medeni hâlleri ne olursa olsun, 100 ila 150 kadın çalışanı olan işyerlerinde, 1 yaşından küçük çocukların bırakılması ve annelerin çocuklarını emzirmesi için çalışma yerlerinden ayrı bir Emzirme Odası kurulması zorunludur.
- 150'den Fazla Kadın Çalışan Varsa (Kreş ve Anaokulu): 150’den fazla kadın çalışanı olan işyerlerinde, 0-6 yaş (0-72 ay) arasındaki çocukların bırakılması, bakımı ve eğitimi için bir Yurt (Kreş) açılması kanuni bir zorunluluktur.
Önemli Detay: Yurt (Kreş) açma yükümlülüğü doğan bir işveren, 36-72 aylık çocukların eğitimi için aynı zamanda bir Anaokulu da açmak zorundadır.
2. Kurumların Yaş Gruplarına Göre Dağılımı
Tüzük, işyerinde kurulacak çocuk bakım alanlarını net bir şekilde sınıflandırmıştır:
- Emzirme Odaları: Sadece 0-1 yaş (12 aydan küçük) bebekler içindir.
- Yurt (Çocuk Bakım Yurdu/Kreş): 0-72 aylık tüm çocukların genel bakımının yapıldığı alandır.
- Anaokulu: 36-72 aylık (3-6 yaş) çocukların MEB müfredatına uygun olarak okul öncesi eğitim aldığı kurumdur.
3. İşyeri Kreşlerinde Kimler Çalışabilir? (Personel Şartları)
İşveren, "Odayı tahsis ettim, birini de başına koydum" diyerek yasal sorumluluktan kurtulamaz. Kurumda çalışacak personelin 657 Sayılı Kanundaki genel memuriyet şartlarının yanı sıra şu niteliklere sahip olması şarttır:
A. Yönetici Şartları:
- Eğitim yönetimi, sosyal hizmetler, çocuk gelişimi, psikoloji veya okul öncesi alanlarından birinde yükseköğrenim görmüş olmak,
- Veya eğitim fakültesi mezunu olup "okul öncesi öğretmeni" unvanına sahip olmak,
- Veya ilkokul öğretmeni olup MEB'de en az 5 yıl yöneticilik yapmış olmak.
B. Öğretmen ve Sağlık Personeli:
Anaokulu sınıflarında görev alacak kişilerin kesinlikle çocuk gelişimi veya okul öncesi mezunu olup pedagojik formasyona sahip olması gerekir. Ayrıca çocukların periyodik muayenesi ve salgın takibi için doktor ve hemşire görevlendirilmesi zorunludur.
4. İşverenler İçin Alternatif Çözüm: Ortak Kreş
Tüzüğün 9. Maddesi işverenlere bir kolaylık sağlamaktadır. Maliyetleri düşürmek veya alan yetersizliğini aşmak isteyen birden fazla işveren, bir araya gelerek ortaklaşa kreş veya anaokulu açabilir. Ortak açılan kurumlarda işverenler veya vekilleri ayda en az bir kez toplanarak durum değerlendirmesi yapmakla yükümlüdür. Ayrıca işverenler, bu yükümlülüklerini Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel kreşlerle hizmet satın alma (anlaşma) yoluyla da yerine getirebilmektedir.
5. Eğitim Web Hukuk Masası: Güncel Durum ve İdari Para Cezaları
Söz konusu Tüzük eski 1475 sayılı İş Kanunu döneminde çıkarılmış olsa da, günümüzde yürürlükte olan 4857 Sayılı İş Kanunu ve bağlı yönetmeliklerinde de aynı yükümlülükler (150 kadın işçi şartı vb.) aynen korunmaktadır.
Eğitim faaliyetlerinin içeriği tamamen Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) müfredatına göre yürütülmeli ve denetimler MEB müfettişleri tarafından yapılmalıdır. Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen işverenlere, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından her yıl güncellenen yüksek tutarlarda idari para cezaları uygulanmaktadır. Ayrıca çalışan anne, kreş hakkı sağlanmadığı için haklı fesih ile kıdem tazminatını alarak işten ayrılma hakkına sahip olabilmektedir.
Sizin İşyerinizde Durum Nasıl?
- Çalıştığınız kurumda 150'den fazla kadın personel var mı? Varsa kreş hizmeti veya kreş yardımı alabiliyor musunuz?
- İşverenlerin ortak kreş açma veya özel kreşlerle anlaşma yapma yöntemini ne kadar etkili buluyorsunuz?
Haklarınızı ve yaşadığınız tecrübeleri yorumlarda paylaşarak diğer çalışan annelere rehber olabilirsiniz. Sorularınızı aşağıya bırakın, birlikte değerlendirelim!
