2026 Tahıl Tohumu Sertifikasyonu Ve Pazarlaması Yönetmeliği Yayımlandı: Üretici Ve Tedarikçileri Neler Bekliyor?

2026 Tahıl Tohumu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği: Tohumculuk Sektöründe Yeni Dönem!

Değerli Tarım Web üyeleri, tohum üreticileri, tedarikçiler ve ziraat mühendislerimiz;

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve tohumculuk sektörünün uzun zamandır beklediği "Tahıl Tohumu Sertifikasyonu ve Pazarlaması Yönetmeliği", 17 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu yeni mevzuatla birlikte 2008 yılından bu yana uygulanan eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.

Sektörde kaliteyi artırmak, izlenebilirliği sağlamak ve uluslararası standartlara (OECD, ISTA) tam uyum sağlamak amacıyla hazırlanan bu yeni yönetmeliğin getirdiği en önemli değişiklikleri ve sahada dikkat etmeniz gereken kritik kuralları sizler için madde madde özetledik.

---

1. Tohumluk Sınıfları ve Yeni Etiket Renkleri​

Tohumlukların satışa sunulabilmesi için ambalajlanması ve doğru renkte etiketlenmesi şarttır. Ayrıca yeni yönetmelikle birlikte etiketlere Karekod zorunluluğu getirilmiştir (Ancak Tohumluk Yönetim Sistemi - TYS tam olarak devreye girene kadar karekod uygulaması ertelenmiştir).

Satışa sunulacak tohumlukların sınıfına göre etiket zemin renkleri şu şekildedir:

• Elit Tohumluk: Beyaz zemin üzerine mor kuşaklı
• Orijinal Tohumluk: Beyaz
• Sertifikalı I. Kademeler: Mavi
• Sertifikalı II. ve Sonrası Kademeler: Kırmızı
• Üretim İzinli Çeşitler: Kahverengi
• Ham Tohumluk: Gri (Çiftçiye doğrudan satışı yapılamaz!)

2. Üretim Beyannamesi Verilirken Dikkat Edilecekler​

Üreticilerin, üretimin yapılacağı ildeki başvuru kuruluşuna (Tarım İl/İlçe Müdürlükleri veya yetkilendirilmiş kuruluşlar) zamanında beyanname vermesi hayati önem taşır.

Son Başvuru Tarihleri:

• Kışlık Ekilişler İçin: En geç 1 Mart
• Yazlık Ekilişler İçin: Ekim tarihinden itibaren en geç 30 gün içinde.
• Hibrit Çeşitler İçin: En son ekilen ebeveynin ekim tarihinden itibaren 30 gün içinde.

Kritik Uyarı: Bu tarihlerden sonra verilen beyannameler kesinlikle reddedilecek ve üretilen ürün tohumluk olarak değerlendirilmeyecektir.

3. Tarla ve Laboratuvar Kontrolleri (İtiraz Hakkı)​

Tohumlukların sertifika alabilmesi için Bakanlıkça yetkilendirilmiş kontrolörler tarafından tarla kontrolleri ve sertifikasyon kuruluşlarınca laboratuvar analizleri yapılır.

• Tarla Kontrolü İhbarnamesi: Tarlada tohumluğun sınıfını düşürecek giderilebilir bir sorun varsa, üreticiye süre verilir ve ikinci bir kontrol yapılır.
• Tohumluk Olamaz Raporu: Laboratuvar analizi sonucunda asgari standartları sağlamayan tohumluklar için bu rapor düzenlenir ve etiketleri kontrolör nezaretinde imha edilir.
• İtiraz Süreci: Üreticiler, analiz sonuçlarına tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde itiraz edebilirler. İtiraz analizleri referans laboratuvar olan TTSM (Tohumluk Tescil ve Sertifikasyon Merkez Müdürlüğü) tarafından yapılır ve bu sonuç kesindir.

4. İthal Tohumlukların Yeniden Ambalajlanması​

İthal edilen tohumluklar, orijinalliği bozulmadan satılabileceği gibi, ithalatçı firma tarafından küçük paketlere bölünerek de satılabilir. Ancak bu durumda etikete “Bu tohumluk ithal edilerek ülkemizde firmamız tarafından yeniden ambalajlanmıştır” ibaresi yazılması zorunludur. Ayrıca tüm kalite ve çeşit garantisi sorumluluğu ithalatçı firmaya geçer.

5. İstisnalar: Kimler Sertifikasyondan Muaf?​

Herkes sertifika almak zorunda mı? Hayır. Yönetmelik şu durumlarda sertifikasyon şartı aramaz:

1. Bilimsel amaçlı ve Ar-Ge çalışmalarında kullanılan tohumluklar.
2. Genetik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmalar.
3. Çiftçilerin sadece kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla (ticarete konu etmemek şartıyla) ürettiği tohumluklar.

---

Tohumculuk Sektörüne Sorularımız

Yeni yönetmelik, özellikle dijitalleşme (TYS ve Karekod) ve izlenebilirlik konularında sektöre yeni ödevler yüklüyor.

• Karekod uygulamasının tohum sahteciliğini önlemede ne derece etkili olacağını düşünüyorsunuz?
• Tarla kontrolleri ve laboratuvar analizlerine itiraz süreçlerinde yaşadığınız genel sıkıntılar neler? Yeni 30 günlük itiraz süresi ve TTSM'nin kesin kararı işleyişi hızlandırır mı?
• Çiftçinin kendi tohumluğunu ayırmasına getirilen muafiyetin sınırları sizce yeterince net mi?

Sektördeki güncel tecrübelerinizi, yeni yönetmelikte gördüğünüz eksiklikleri veya olumlu bulduğunuz maddeleri yorumlarda paylaşabilirsiniz. Yeni üretim sezonunun tüm üreticilerimize bereket getirmesini dileriz!