2026 Yeni Bitki Karantinası Yönetmeliği: İthalat Ve İhracatta Kurallar Değişti!

2026 Bitki Karantinası Yönetmeliği Yayımlandı: Tarım Ürünleri İthalat ve İhracatında Yeni Kurallar!

Değerli Tarım Web üyeleri, dış ticaret uzmanları ve üreticilerimiz;

Tarım ve Orman Bakanlığı, ülkemize bitki hastalıklarının ve zararlı organizmaların girişini engellemek, ihracat ve ithalat süreçlerini dijitalleştirmek amacıyla baştan aşağı yenilenen "Bitki Karantinası Yönetmeliği"ni 6 Mayıs 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımladı. (2011 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı).

Bu yeni yönetmelik, yayımı tarihinden itibaren 90 gün sonra yürürlüğe girecek. Özellikle BKKTS (Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi) zorunluluğu, ISPM 15 ahşap ambalaj kuralları ve Bitki Sağlık Sertifikası uygulamalarındaki önemli değişiklikleri sizler için özetledik.

---

1. Tüm İşlemler Dijitalleşiyor: BKKTS Zorunluluğu (Madde 5 ve 6)​

Bitki, tohum, fide, yaş meyve/sebze ve diğer tarımsal ürünlerin ithalat, ihracat ve transit işlemlerinin tamamı artık Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi (BKKTS) üzerinden yürütülecek.

• Firmaların işlem yapabilmesi için öncelikle BKKTS'ye kayıt olmaları şarttır.
• Aslı gereken evraklar hariç, BKKTS üzerinden yapılan işlemlerde ıslak imza aranmayacaktır.
• Başvuru tarihi ile kontrol talep tarihi arasındaki süre en fazla 3 gün olabilir. Süresinde yapılmayan başvurular otomatik iptal edilir.

2. İthalatta 3 Aşamalı Sıkı Kontrol Süreci (Madde 8)​

Ülkeye girecek bitkisel ürünler gümrük kapılarında "İnspektörler" (Kontrol görevlileri) tarafından 3 aşamalı kontrolden geçirilir:

1. Belge Kontrolü: Bitki Sağlık Sertifikası ve faturaların sisteme uyumu kontrol edilir.
2. Beyan Kontrolü: Evraktaki ürün ile araçtaki ürünün uyuşup uyuşmadığı fiziki olarak incelenir. Uyumsuzluk varsa sevkiyat anında engellenir!
3. Bitki Sağlığı Kontrolü: Ürünün ve taşıma aracının zararlı organizmalardan, GDO'lardan veya karantina hastalıklarından temiz (ari) olup olmadığı laboratuvar analizleri veya makroskobik yöntemlerle tespit edilir.

Bildirim Süreleri Çok Önemli! İthalatçı firmalar sevkiyat gelmeden önce BKKTS üzerinden bildirim yapmak zorundadır: Deniz yoluyla geliyorsa en az 24 saat, Kara/Demir yoluyla geliyorsa en az 12 saat, Hava yoluyla geliyorsa en az 4 saat önceden bildirim şarttır!

3. Ahşap Ambalajlara Dikkat: ISPM 15 Kuralı Esnetilmiyor (Madde 8/15)​

İthal veya ihraç edilen ürünlerin taşındığı ahşap paletler, sandıklar veya kasaların (6 mm'den kalın olanlar) uluslararası ısıl işlem standardı olan ISPM 15 logosunu taşıması zorunludur. ISPM 15 standartlarına uymayan ahşap ambalaj malzemelerinin ülkeye girişine kesinlikle izin verilmeyecek ve doğrudan ihracatçı ülkeye iade edilecektir.

4. Ülkeye Girişi Reddedilen (Engellenen) Ürünlere Ne Olacak? (Madde 16)​

Kontroller sonucunda karantina zararlısı, GDO veya eksik evrak tespit edilirse:

• Ürünlerin Türkiye sınırları içerisinde imha edilmesine veya gümrüğe terk edilmesine izin verilmez.
• En geç 10 gün içinde ihracatçı ülkeye (mahrecine) iade edilmesi zorunludur.
• Eğer üründe ülkemizde bilinen (karantina dışı) basit bir hastalık varsa, masrafları firmaya ait olmak üzere gümrük sahasında fümigasyon (ilaçlama) veya dezenfeksiyon yapılmasına izin verilebilir. İlaçlama sonrası temizlenirse ülkeye girişine izin verilir.

5. İhracatta Bitki Sağlık Sertifikası Süresi (Madde 19)​

• İhracat yapacak firmalar, BKKTS üzerinden aldıkları form ile müdürlüğe başvuracak.
• Hazırlanan Bitki Sağlık Sertifikası veya Yeniden İhracat (Re-Export) Sertifikasının düzenlendiği tarihten itibaren 14 gün içinde ürünlerin Türkiye'den çıkış yapması zorunludur. 14 günü geçen ürünler yeniden kontrole tabi tutulur.

6. Yolcu Beraberinde Gelen Ürünler Serbest mi? (Madde 23)​

Yurt dışından gelen bir yolcunun beraberinde, sadece kendi tüketimi için getirdiği 3 kilogramı geçmeyen taze ve kuru meyve/sebzeler için Bitki Sağlık Sertifikası aranmaz. Ancak, fidan, tohum veya 3 kg'ı aşan ticari ürünler tespit edilirse gümrükte el konulup imha edilir.

---

Dış Ticaret Uzmanlarına Sorularımız

90 gün sonra yürürlüğe girecek olan bu yönetmelik, tarımsal dış ticaretin tüm dinamiklerini dijitalleştiriyor.

• Tüm süreçlerin BKKTS (Bitki Karantinası Kayıt ve Takip Sistemi) üzerinden yapılacak olması, gümrüklerdeki bekleme sürelerini azaltır mı?
• Gümrük sahalarında veya yediemin depolarında "Fümigasyon" işlemlerinin daha sıkı denetlenmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
• İthalat öncesi ön bildirim süreleri (deniz için 24, kara için 12 saat) lojistik planlamalarınızı nasıl etkiler?

Bitki Sağlık Sertifikası, re-export işlemleri ve ahşap ambalaj zorunlulukları hakkında sorularınızı veya tecrübelerinizi yorumlarda bizlerle paylaşabilirsiniz. İhracatçılarımıza sorunsuz sevkiyatlar dileriz!