2923 Sayılı Kanun Rehberi: Türkiye'de Yabancı Dil Eğitimi Ve Farklı Dil/Lehçelerin Öğrenimi

2923 Sayılı Kanun: Yabancı Dil Eğitimi ve Farklı Dil/Lehçelerin Hukuki Çerçevesi

Değerli EğitimWeb üyeleri,

Türkiye'deki okullarda hangi yabancı dillerin okutulabileceğini, hangi derslerin asla yabancı dille anlatılamayacağını ve geleneksel dil/lehçelerin öğrenimi için açılan kursların şartlarını belirleyen 2923 Sayılı Kanun, eğitim sistemimizin dil politikalarını şekillendiren temel metindir.

Özellikle dil kursu açmak isteyen girişimciler ve yabancı dille eğitim veren kurumlarda görev yapan öğretmenlerimiz için kritik maddeleri özetledik:

1. Türkçe Dışında "Ana Dil" Eğitimi Yasağı (Madde 2/a)
Türk vatandaşlarına eğitim ve öğretim kurumlarında Türkçeden başka hiçbir dil ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Ancak;

• Geleneksel olarak kullanılan farklı dil ve lehçelerin öğrenilmesi için Özel Öğretim Kurumları Kanunu çerçevesinde özel kurslar veya mevcut kurslarda dil dersleri açılabilir.
• 2014 yılındaki değişiklikle birlikte, bu dil ve lehçelerle eğitim yapmak üzere özel okullar da açılabilmektedir. Bu dillerin hangileri olacağına Cumhurbaşkanı karar verir.

2. Yabancı Dille Okutulması Yasak Olan Dersler (Madde 2/b)
Eğitim dili yabancı dil (İngilizce, Fransızca, Almanca vb.) olan okullarda dahi aşağıdaki dersler mutlaka Türkçe işlenmek zorundadır:

• T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük
• Türk Dili ve Edebiyatı
• Tarih, Coğrafya ve Sosyal Bilgiler
• Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
• Kritik Detay: Bu derslerle ilgili öğrencilere verilen araştırma ödevleri de Türkçeden başka bir dille yaptırılamaz.

3. Denetim ve Yetki (Madde 2/c-f)

• Türkiye'de hangi yabancı dillerin öğretileceğine Cumhurbaşkanı karar verir.
• Hangi okulda hangi derslerin yabancı dille yapılacağını ilköğretim ve lise düzeyinde MEB, üniversitelerde ise YÖK belirler ve denetler.

----------------------------------------------------
*** SORULAN SORULAR (S.S.S.)

Soru 1: Yerel dil ve lehçelerle (Örn: Zazaca, Lazca vb.) eğitim veren özel okul açmak serbest mi?
Cevap: Evet. 6529 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik sayesinde, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'na tabi olmak şartıyla, Cumhurbaşkanınca belirlenen dil ve lehçelerde eğitim veren özel okullar açılabilmektedir (Madde 2/a).

Soru 2: Bir kolej, Tarih dersini İngilizce olarak işleyebilir mi?
Cevap: Hayır. Kanunun 2. maddesinin (b) bendi uyarınca Tarih, Coğrafya ve Türk Kültürü gibi derslerin yabancı dille okutulması kesinlikle yasaktır.

Soru 3: Dil kurslarında yerel lehçelerin öğretilmesi anayasaya aykırı mıdır?
Cevap: Kanun, bu kurslarda Cumhuriyetin temel niteliklerine ve devletin bölünmez bütünlüğüne aykırı eğitim yapılmasını yasaklar. Bu şartlara uyulduğu sürece dil/lehçe öğrenimi kanunen yasaldır.

Soru 4: Hangi yabancı dillerin okullarda ders olarak okutulacağına kim karar verir?
Cevap: 2018 yılında yapılan mevzuat değişikliği ile bu yetki doğrudan Cumhurbaşkanına verilmiştir (Madde 2/c).

Soru 5: Özel dil kursları MEB tarafından denetleniyor mu?
Cevap: Evet. Kanunun 2. maddesi (f) bendi uyarınca, her türlü yaygın eğitim kurumundaki dil eğitimi uygulamalarının Türk Milli Eğitiminin temel ilkelerine uygunluğu MEB tarafından denetlenmektedir.
----------------------------------------------------

Değerli üyelerimiz; yabancı dille eğitim veren okullardaki "Türkçe okutulması zorunlu dersler" kuralını eğitim kalitesi açısından nasıl değerlendiriyorsunuz? Ayrıca yerel dil ve lehçe kurslarının kültürel zenginliğe katkısı hakkındaki düşüncelerinizi aşağıda paylaşabilirsiniz.

EğitimWeb Yönetimi