Sıfır Bütçeyle Sınıfta Yapılabilecek 10 Basit Stem Deneyi

Sıfır Bütçeyle Sınıfta Yapılabilecek 10 Basit STEM Deneyi

Değerli Eğitim Web üyeleri ve yenilikçi öğretmenlerimiz,

STEM (Bilim, Teknoloji, Mühendislik, Matematik) eğitimi denince akla hemen pahalı robotik setler veya karmaşık laboratuvar malzemeleri gelebiliyor. Oysa STEM'in özü; çocuklara problem çözme becerisi kazandırmak ve çevrelerindeki dünyayı sorgulatmaktır. Geri dönüşüm kutusundaki malzemelerle, sıfır bütçeyle harika "Kendin Yap" (DIY) projeleri ve bilimsel deneyler tasarlamak mümkün.

İşte öğrencilerinizin içindeki mühendisi ve bilim insanını ortaya çıkaracak, hiçbir masraf gerektirmeyen 10 basit STEM etkinliği:

1. Altıgenlerin Gücü: Arı Peteği Mühendisliği

• Malzemeler: A4 Kağıt, bant, birkaç kitap.
• Nasıl Yapılır? Kağıtları katlayarak üç farklı sütun oluşturun: Silindir, üçgen prizma ve altıgen prizma. Üzerlerine kitapları sırayla koyarak hangisinin daha fazla ağırlık taşıdığını test edin.
• STEM Kazanımı: Doğadaki mühendislik harikalarını keşfetmek. Öğrenciler, arıların neden peteklerini kare veya daire değil de altıgen yaptıklarını (maksimum alan, minimum malzeme, yüksek dayanıklılık) uygulamalı olarak öğrenir.

2. Pet Şişede Mini Topraksız Tarım (Kapiler Etki)

• Malzemeler: Boş pet şişe, pamuklu ip (ayakkabı bağcığı da olur), su, fasulye veya mercimek tohumu.
• Nasıl Yapılır? Pet şişeyi ortadan ikiye kesin. Üst kısmını ters çevirip alt kısmının içine oturtun (huni gibi). Pamuklu ipi kapaktan geçirip alt kısımdaki suya sarkıtın. Üst kısma peçete/pamuk koyup tohumu ekin.
• STEM Kazanımı: Suyun yerçekimine karşı ip boyunca nasıl tırmandığını (kapiler etki) ve bitkilerin topraksız ortamda (hidroponik mantığıyla) sadece su ve besinle nasıl çimlenebileceğini gözlemlemek.

3. Kağıt Köprü Testi

• Malzemeler: A4 kağıt, madeni paralar, iki adet kitap.
• Nasıl Yapılır? İki kitabı aralarında boşluk kalacak şekilde masaya koyun. Düz bir kağıdı köprü gibi araya yerleştirin ve üzerine para koyun (hemen çökecektir). Ardından kağıdı yelpaze (akordeon) şeklinde katlayıp tekrar köprü yapın. Şimdi kaç para taşıyacak?
• STEM Kazanımı: Şekil ve yapının, malzemenin dayanıklılığına olan etkisini (Mühendislik ve Fizik) kavramak.

4. Balon Roketi

• Malzemeler: Balon, ip, pipet, bant.
• Nasıl Yapılır? İpi sınıfın bir ucundan diğer ucuna gergin bir şekilde bağlayın. İpin içinden bir pipet geçirin. Şişirilmiş (ama ağzı bağlanmamış) balonu pipete bantlayın ve balonu serbest bırakın.
• STEM Kazanımı: Newton'un 3. Hareket Yasası (Etki-Tepki prensibi) ve itme kuvveti.

5. Su Ksilofonu (Ses Dalgaları)

• Malzemeler: 5 adet aynı boyda cam bardak, su, kurşun kalem.
• Nasıl Yapılır? Bardaklara azdan çoğa doğru farklı seviyelerde su doldurun. Kalemle bardaklara hafifçe vurarak çıkan sesleri karşılaştırın.
• STEM Kazanımı: Madde miktarı ve titreşim arasındaki ilişkiyi, sesin nasıl incelip kalınlaştığını analiz etmek.

6. Yüzen ve Batan Mandalina

• Malzemeler: İki mandalina, derin bir kap ve su.
• Nasıl Yapılır? Kabuklu mandalinayı suya atın (yüzecektir). Diğer mandalinanın kabuğunu soyup suya atın (batacaktır).
• STEM Kazanımı: Yoğunluk ve hava boşlukları (mandalina kabuğundaki gözenekler can yeleği görevi görür).

7. Çöp Poşeti Paraşütü

• Malzemeler: Çöp poşeti, ip, küçük bir oyuncak veya silgi.
• Nasıl Yapılır? Çöp poşetinden büyük bir kare kesin, köşelerine eşit uzunlukta ipler bağlayıp ucuna silgiyi asın. Yüksek bir yerden bırakın.
• STEM Kazanımı: Hava direnci (sürtünme) ve aerodinamik prensipler.

8. Kırılmaz Yumurta (Mühendislik Tasarım Süreci)

• Malzemeler: Çiğ yumurta, gazete kağıdı, bant, atık kartonlar.
• Nasıl Yapılır? Öğrencilere sadece atık kağıt ve bant kullanarak yumurtayı 2 metreden düştüğünde kırılmaktan kurtaracak bir "kapsül" tasarlamalarını söyleyin.
• STEM Kazanımı: Darbe emilimi, enerji transferi ve tasarım odaklı düşünme.

9. Statik Elektrik Kelebeği

• Malzemeler: Balon, kağıt mendil, karton.
• Nasıl Yapılır? Mendilden kelebek kanatları kesip kartona sadece ortasından yapıştırın. Balonu saçınıza veya yünlü bir kazağa sürtün, sonra kelebeğe yaklaştırın. Kanatlar havalanacaktır!
• STEM Kazanımı: Elektrik yükleri (Eksi ve artı kutuplar) ve statik elektrik.

10. Kendi Pusulanı Yap

• Malzemeler: İğne, mıknatıs, küçük bir mantar tıpa (veya strafor parçası), bir kap su.
• Nasıl Yapılır? İğneyi mıknatısa 30-40 kez aynı yönde sürterek manyetize edin. İğneyi mantar tıpanın üzerine koyup suya bırakın. İğnenin ucu daima kuzeyi gösterecektir.
• STEM Kazanımı: Dünyanın manyetik alanı ve manyetizma.

---

Eğitim Web Soruyor' Alıntı:

Siz sınıfınızda hangi atık materyalleri değerlendirerek bilimsel etkinlikler yapıyorsunuz? Öğrencilerinizin en çok şaşırdığı ve eğlendiği deney hangisiydi? Deneyimlerinizi bizimle paylaşın!

Genişletmek için tıkla ...