- Katılım
- 20 Ara 2023
- Mesajlar
- 579
- Tepkime puanı
- 13
2026 EKYS - Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli
Kritik Özet ve Kavram Haritası
(Sınav Ağırlığı: %15)
Kritik Özet ve Kavram Haritası
(Sınav Ağırlığı: %15)
Değerli meslektaşlarım, EKYS sisteminin en yeni ve en yüksek ağırlıklı konularından biri olan "Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli"ni (TYMM) sizler için analiz ettik. Klasik eğitim bilimleri bilgilerinin ötesinde, bu modelin kendine has terminolojisi (kavramları) sınavda belirleyici olacaktır.
İşte modelin iskeleti ve sınavda karşımıza çıkacak yapılar:
1. Modelin Temel Amacı ve Mottosu
Modelin nihai hedefi; zihinsel, sosyal, duygusal, bedensel ve ahlaki açıdan bütünü oluşturan "Yetkin ve Erdemli İnsan" yetiştirmektir.Motto: "Köklerden Geleceğe"
Model, milli ve manevi değerleri (kökler) çağın gerektirdiği yetkinliklerle (gelecek) birleştirmeyi hedefler.
2. Modelin Kalbi: Erdem - Değer - Eylem Modeli
Sınavda soru gelme ihtimali en yüksek olan yapı burasıdır. Model, değerlerin sadece bilinmesini değil, eyleme dönüşmesini esas alır.Bu yapıyı şu üçlü sacayağı oluşturur:
- ERDEM: İnsanın en üstün ahlaki durumu.
- DEĞER: Erdeme ulaşmak için araç olan inanç ve kabuller.
- EYLEM: Değerin hayata geçirilmiş hali.
Modelin Çatı Değerleri (Huzur - Sevgi - Adalet)
"Yetkin ve Erdemli İnsan"a ulaşmak için belirlenen 3 ana çatı kavram ve alt bileşenleri şöyledir:
| Ana Çatı Kavramı | İlişkili Olduğu Değerler |
|---|---|
| HUZUR (Benlik) | Sabır, Öz Denetim, Güven, Tevazu |
| SEVGİ (Öteki/Aile) | Dostluk, Merhamet, Vatanseverlik, Saygı |
| ADALET (Toplum) | Dürüstlük, Sorumluluk, Özgürlük, Hakkaniyet |
3. Beceriler Çerçevesi
Eski programlardaki "Kazanım" ifadesi yerine bu modelde daha çok "Beceri" ve "Öğrenme Çıktısı" vurgusu vardır. Beceriler 3 ana grupta toplanır:A) Kavramsal Beceriler (Zihinsel)
Düşünme süreçleridir. Temelden karmaşığa doğru sıralanır (Bloom taksonomisine benzer ama farklı isimlendirilir):
* Fark Etme / Ayırt Etme
* Odaklanma / Derinleşme
* Sorgulama / İlişkilendirme
* Analiz / Sentez
B) Sosyal - Duygusal Öğrenme Becerileri (Eğilimler)
Öğrencinin kendini tanıması ve yönetmesidir.
- Benlik: Kendini tanıma, öz düzenleme.
- Sosyal Yaşam: İletişim, iş birliği.
- Başa Çıkma: Esneklik, azim.
C) Alan Becerileri
Dersin doğasına özgü becerilerdir (Örn: Fen okuryazarlığı, Tarihsel empati vb.).
4. Okuryazarlık Türleri (9 Adet)
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğrencilerin sadece okuma-yazma değil, sistemleri okuyabilmesini ister. 9 Temel Okuryazarlık belirlenmiştir:- Bilgi Okuryazarlığı
- Dijital Okuryazarlık
- Finansal Okuryazarlık
- Görsel Okuryazarlık
- Kültür Okuryazarlığı
- Vatandaşlık Okuryazarlığı
- Veri Okuryazarlığı
- Sürdürülebilirlik Okuryazarlığı
- Sanat Okuryazarlığı
5. Programın Yapısal Özellikleri: Farklılaştırma
Eğitimde fırsat eşitliğini sağlamak için programda "Farklılaştırma" standart hale gelmiştir. Bu ikiye ayrılır:1. Zenginleştirme (Derinlemesine Öğrenme):
Öğrenme hızı yüksek veya ilgi duyduğu alanda ilerlemek isteyen öğrenciler için yapılır. Konu değiştirilmez, *derinleştirilir*.
2. Destekleme (Tamamlayıcı Öğrenme):
Öğrenme eksiği olan veya daha fazla zamana ihtiyaç duyan öğrenciler içindir. Ek materyal ve süre verilir.
Yönetici Adayları İçin İpucu
Soruda "tek tip birey" veya "sadece akademik başarı" vurgusu varsa o seçenek YANLIŞTIR. Maarif Modeli "Bütüncül Eğitim" (Holistik) anlayışını savunur. Yani akademik başarı kadar; karakter, ahlak ve fiziksel gelişim de eş değerdir.
Başarılar dileriz.
